Eta niri, nolako gizartean bizitzea gustatuko litzaidake?

Uste dut gure gizartearen arazorik handiena «sistema» da, eta honek proposatzen dizkigun moraletik sortzen diren arau, lege eta kausa-ondorio txikien multzoa da. Gizartea goi mailako izaki baten txotxongilo bihurtu gara, eta horrela gizakiak sistema horren atzean dagoen munduaren hainbeste ikuspegi galdu du.

Are gehiago ez dugu mundua sistema horretatik harago ikusten ere, gizakia izateak zer esan nahi duen ere ahazten ari gara.

Uste dut gizartea aldatzeko lehen urratsa nahi dugun etorkizunarekin amestea dela eta hortik aurrera lan egitea gure ondorengoek gu baino hobeto bizi ahal izateko. Baina ez dut esan nahi «bizirik iraun dezaketenik» edo gure heriotzaren ondoren diru kopuru handia uzten dugunik, baizik eta etorkizuneko belaunaldiak gizatiarragoak izan daitezen.

Niri Ekintzailetasuna bultzatzen duen herrialde batean bizi nahiko nuke, ikerketa eta garapen ahaleginak bultzatzen dituena, eta bere jendearen hezkuntza eta aukerekin konprometituta dagoena. Eta are gehiago, jendea orokorrean pozik dagoen herrialde batean bizi nahiko nuke; Haien ahalegin pertsonalak abantailak dituelako, azaleratzea ez baita pribilegio bat batzuentzat eta, oro har, gizartea zuhurtzia erabatekoarekin desberdintasunak aitortzen eta errespetatzen dituzten pertsonek osatzen dutelako.

Amaitzeko esan nahi dut ez gaitezen konformatu daukagunarekin, beti hobetu dezakegu gauzak eta denon artean mundu hobe batean bizitzea lortuko dugu.

Estatuak du indarkeria legitimoki erabiltzeko monopolioa

Idarkariaren monopolioa Max Weber soziologoak aurkeztutako Estatuaren definizioa da Politics Vocation gisa , zuzenbideko filosofia eta XX. mendean filosofia nagusi izan dena. Nire ustez Instituzio politiko gisa estatuak zeregin oso garrantzitsua du, gobernatzen duen gizartean ordena mantentzea da.

Indar publikoa legez monopolizatzearen teoriak dio Estatuak soilik izan dezakeela prerrogatiba gizartearen agintari gorena eta, beraz, biztanle guztiek errespetatu behar dutela. Horrek gogor aurre egiten du anarkismoaren ideologiarekin, Estatuaren eta gobernuaren aurka justuki borrokatzen duena, kaosa edo erabateko askatasuna hobetsiz.

Pentsatzen dut noski duela estatua indarkeria legitimoki erabiltzako monopolioa baina horrek ez du esan nahi eginten dutela edo egingo dutela. Gure Estatus gaur egun oso ondo estrukturatuta dago eta bai daudela pertsona asko ez dutela nahi guztiak ondo ateratzea baina estatua dago pertsona guztiek adibidez txarto ipintzen bazara hospital bat eukita joateko edo hume txiki bat parke bat ondo zainduta egotea jolasteko.

Amaitzeko esan nahi dut hitz oso ospetsua , eta da Max Weber-ek estatuaren definiziorik ospetsuena «indar fisikoaren erabilera legitimoaren monopolioaren titularra» ez zela ulertu zuen.

Hemen bideo oso on bat duzue, non dena primeran azaltzen du

Epistemologia

Epistemologia ezagutza zientifikoaren ekoizpena eta balioztatzea aztertzen dituen filosofia adarra da. Antzinako Grezian, episteme gisa ezagutzen zen ezagutza doxa gisa ezagutzen zen ezagutzari kontrajartzen zitzaion.

Hainbat egilek epistemologia eta gnoseologia bereizten dituzte. Gnoseologia ezagutza eta pentsamenduaren azterketa orokor bat da; epistemologia, aldiz, zientziaren bitartez lortzen den ezagutzaren azterketa da. Beste hainbat autoreren ustez, “epistemologia” kontzeptuaren esanahia zabaltzen joan da eta “ezagutzaren teoria” kontzeptuaren sinonimo erabiltzen dute.

Epistemologian ere adarralk daude, bat Epistemologia genetikoa da eta honek dio ezagutzak eta adimena giza organismoak bere ingurunera egokitzeko fenomenoak direla.

Epistemologiaren beste adar garrantzitzu bat epistemologia juridikoa da, Juristek arau juridikoa identifikatu, interpretatu, integratu eta aplikatzeko orduan erabiltzen dituzten metodo eta prozedura intelektualak aztertzeaz eta aztertzeaz arduratzen den Zuzenbidearen Filosofia arloari dagokio.

Nire ustez epistemologia filosofiaren adar osó garrantzitsua da. Hau esaten dot epistemologia filosofia kontzeptua ez du jarraitzen zuzenean, baizik eta zientzia aplikatzen du eta horregatik niretzat oso garrantsizua da.

GIZAKIOK, IZAKI SOZIALAK GARA ALA BAKARDADEAN BIZITZA ZORIONTSU BAT IZAN DEZAKEGU?

Sozializazioari deitzen diogu giza gizartearen testuinguruan, gizabanakoak neurri handiagoan edo txikiagoan identifikatuko dituen gaitasun eta ezagutzak bereganatzen dituen prozesua.

Gizakia animali guztienetatik sozialena da. Beste edozein animalia baino egoera heldugabean jaiotzen gara. Denborarekin gende guztia heltzen joaten da baina beti beste batzuen kontrolpean, beste batzuek irakasten diete. Helduak, gurasoak, bizirik eta heldutasunean lagunduko ditu. Eta ez dugu heldutasun psikologikoaz bakarrik hitz egiten, baita heldutasun fisikoaz ere.

Gizakiak beste gizakiei era absolutuan behar ditugu. Animali sozialak gara, familietan, komunitateetan eta estatuetan biltzen garen neurrian, eta izaki ere ari gara.

Giza gizartea, behar bezala sozialen paradigma gisa, «kulturak» eratuz definitzen da. Kultura bat gizakiak sortutako eta ikasi behar diren elementuak dira. Gizakiak ez dira haiekin jaiotzen, ez dira instintiboak. Elementu horien adibide ona hizkuntza ahozkoa eta idatzia da, sinboloen hizkuntza, zenbait keinu espontaneoen komunikazioarekin desberdina dena.

Izaki emozionalak eta izaki arrazionalak gara. Arrazionala gure bizitza sozializatuan sortzen diren arazoak konpontzeko gai izatea; emozionalak arazo horiek aitortzeko eta horiek konpontzeko zereginetan motibatuta egoteko.





Enkarnazioa

Tema hau oso polemikoa da, batzuk ez dute sinesten enkarnazioari buruz eta beste batzuk bai. Enkarnazioa da hil eta gero bizitzara bueltatzea. Sinesten dutenak enkarnazioa oso portzentai altuan dira religiosoak eta ez dutenak sinesten beste portzentai oso altuan dira ateoak.

Religiosoak dira gehienek sinesten dutela enkarnazioan jesusek gure jainkoa enkarnazioa egin zuelako eta sinesten badozu jainko bat dagoela enkarnazioa egin zuen eta.

Enkarnazioarekin ere eskutik doaz deja vuek, hau hemoten da beste bizitza batean bizi dozula momentuan bizitzen ari zarena.

Nire ustez enkarnazioa ez da existitzen baina bai sinesten dut deja vuei buruz, batzuetan niri gertatu zaidalako deja vu bat.

Nork sortu zuen gure jainkoa?

Lehenengo, jainkoarengan sinesten ez dutenei, beste esplikazio zuzen eta zintzo bat eskaintzen zaie, gutxienez ulertzeko, beren bizitza existentziaren defentsan eskaini duten Jainko fededunek hain iraunkorra izan dezaten. Gure unibertsoa iraganeko une batean indar edo fenomeno batek sortu behar zuen, kausen eta efektuen erregresio infinitua deitzen duguna urratu gabe.

Ez dut uste komenigarria denik zientzia operazionalen bidez gauza ikusezin, immaterial, ukiezin eta abstraktuen azalpenak formulatzen saiatzea, izan ere, gauza fisikoen funtzioa eta materiaren eta energiaren arteko elkarreragina deskribatzera mugatzen dira. Batzuek indarrak edo fenomenoak buruz teorizatzen saiatzen dira, benetan inmaterialak eta ukiezinak ez balira bezala. Horrek beti hondamena sortzen du eta arazo mota horietan gaizki ulertzearen arrazoia da.

Domeinu naturalean, espekulazioek zientzia fikzioa baino ez dute sailkatzen metodo zientifiko baliotsu baten bidez frogatu arte. Naturaz gaindiko eremuan, espekulazioek mistizismo gisa soilik sailkatzen dituzte, arrazoizko alternatiba baimendu ez duten beste arrazoizko azalpenen bidez frogatu arte.

Bukatzeko, nahiz eta hemendik kanpoko domeinura sartu beharra dago, domeinu naturala, fisikoa eta ukigarria gainditzen duten hipotesiekin, beti aurkitu behar dugu jatorrizko eta benetako indarra edo fenomenoa deskribatzen eta identifikatzen duen azalpen logikoena.


Origen (pelikula)

Origen pelikulan errealitatea da guk nahi duguna interpretatu errealitate moduan, adibidez gure protagonistaren emaztea 3 fasetako ametsetan sartzen denean denbora asko pastzen du hor Cobbekin eta azkenean pentsatzen du hori errealitatea dela eta gero benetako errealitatera bueltatzen denean pentsatzen du bere buruaz beste egin behar duela errealitatera bueltatzeko.

Honekin esan nahi dut errealitatea izan daiteke amets bat edo beste baten subkoszientean egotea.

Amets batean zagozela jakiteko totem bat eduki behar duzu, totem horrek bakarrik zuk ikutu dezakezu jakiteko bere pisua etab eta horrela bakarrik bira egin behar zuzu eta horrela jakin dezakezu amets batean bazaude ala ez.

Nire ustez ametsek ez digute ematen errealitatearen ikuspegi berri bat, esaten dot hau ametsak ez direlako errealitatea eta errealitatea bat dago bakarrik eta ametsak ez dira errealitatearen parte

Origen pelikularen amaiera

Pelikula honek amaiera zabala du, honekin esan nahi dut pelikula hau ez daukala amaiera erreal bat, baizik eta pertsona bakoitza imaginatu dezake zein izango da pelikularen amaiera.

Origen pelikularen amaieran ikus dezakegu nola gure protagonista(Dominick Cobb) bere familiarekin biltzen da eta justu totem-ari enfokatzen da eta ikusten dezakegu nola biraka dagoela. Pelikula ikusten amaitzen duzunean ez dakizu Cobb errealitatean dagoen ala amatzetan. Nire ustez hori ez du garrantzi handirik, benetan garrantzitsua dena da bere familiarekin dagoela eta 3 fasetako ametsak gainditzea lortu duela.

Nire ustez pelikula honen amaiera da Cobb errealitatean dagoela bere familiarekin eta lortu du Saitorekin egin zuen akordioa betetzea. Bere emaztea hilda dago eta bakarrik ikusi dezake ametsetan. Pelikularen azken eszenan ikusten da totem-a biraka eta gero pelikula amaitzen da, hori batzuk interpretatu dezakete amets batean jarraitzen duela oraindik baina nire ustez errealitaten dago bere familiarekin entzuten delako nola totem-aren indarra birakan galtzen ari dela.

Berekoikeria

Pertsona guztiak berekoikeri pizka bat dugu, Zaila da, ezinezkoa ez esatearren , berekoia ez den gizakia aurkitzea.Hau bai, badago desberdintasun nabarmena «egoismo egozentrikoa», «egoismo kontzientea» eta «altruismo egoista» artean.

Egoismo egozentrikoa da gure jokabidea gidatzera bultzatzen gaituena, gure interes bakarra asetzeko. Adibidez hitz egiten ari zarenean pertsona batekin eta pertsona horrek bakarrik hitz egiten du berari buruz eta zuk bakarrik hitz egin nahi duzu zure buruari buruz.

Egoismo kontzientea norberaren ezagutzaren bidez gure barne gatazkak konpontzea ahalbidetzen duena da. Adibidez inork eta ezerk ezin duenean zuri zoriontsu bihurtu. Bakarrik zoriontsu egin dezakezu zuk zure buruari.

Egoismo kontzientea egoismo egozentrikotik egoismo altruistara eboluzionatzeko aukera ematen digun zubia da. Egoismo altruista da gure esentziarekin harremanetan gaudenean eta gure pentsamenduak, jarrerak eta portaerak aukeratzeko gai garenean.

Amaitzeko esan nahi dut berekoikeriak demonizatzeak erabileran eragozten gaituela.

Heriotza

Gure bizitza da trena bat bezalako bidaia, bere geltokiekin, geltoki batzuetan gendea jeisten da eta izan daiteke pertsona horiek zure lagunak edo familia izatea. Beste geltoki batzuetan jende berria igotzen da trenan.

Bidaia honek bere arazoak ditu eta izan behar gara kapasak arazo horiek superatzen eta aurrera jarraitzen. Bidaia honek hasiera eta amaiera bat du, baina ez guztiontzat, batzuek bidaia jarraitzen dute eta metodo bakarra bidairen amaiera izateko da geltoki batean jeisten.

Gure bizitzaren bidea eta tren honek daukan bidea antzekotasun oso handia du eta oso ondo adierazten du nola gure bizitza doan.